Harmandan sonra ortaya çıkan samanın ambara, samanlığa ya da römorka taşınması, el emeğiyle yapıldığında oldukça yorucu ve zaman alıcı bir iştir. Bu süreçte toz, ağır yük ve uzun çalışma saatleri hem üreticiyi hem de işçileri zorlar. Mekanik çözümler sayesinde saman kısa sürede ve daha az kayıpla istenen yere aktarılabilir. Bu yazıda bu makinelerin çalışma mantığını ve kullanımda dikkat edilmesi gereken noktaları anlatıyoruz.
Saman doldurma makinesi ne işe yarar?
Bir saman doldurma makinesi, tarladaki ya da harman yerindeki samanı toplayarak boru yardımıyla römorka, ambara ya da samanlığa aktaran bir tarım makinesidir. Bazı modeller sapı kendisi toplar ve kırar, bazıları ise hazır samanı taşımak için kullanılır. Halk arasında bu makinelere saman atma makinesi adı da verilir, çünkü samanı hava akımıyla uzağa atarak taşır. Hangi ismin kullanıldığı bölgeden bölgeye değişse de temel amaç samanı hızlı ve düzenli şekilde taşımaktır.
Temel işlevleri
· Samanı toplamak
· Sapı kırarak samana dönüştürmek
· Samanı römork veya ambara aktarmak
· Taşıma sırasında kaybı azaltmak
· İş gücünü ve süreyi kısaltmak
Makine hangi bölümlerden oluşur?
Tipik bir saman doldurma makinesi; toplama ünitesi, kırıcı bıçaklar, fan ve atış borusundan oluşur. Toplama ünitesi sapı yerden alır, bıçaklar sapı kırar ve fan kırılan samanı güçlü bir hava akımıyla boruya iter. Atış borusunun yönü ve yüksekliği ayarlanabildiği için saman istenen noktaya rahatlıkla ulaştırılır. Parçaların sağlam ve dengeli olması, makinenin titreşimsiz ve güvenli çalışmasını sağlar. Bir saman atma makinesi de benzer şekilde fan ve boru sistemiyle çalışır.
Ana parçalar
· Sap toplama ünitesi
· Kırıcı bıçaklar
· Fan
· Atış borusu ve yön ayar düzeni
· Kuyruk mili bağlantısı
Çalışma süreci nasıl ilerler?
Makine traktöre bağlandıktan sonra kuyruk milinden aldığı güçle bıçakları ve fanı döndürür. Traktör ilerledikçe saman doldurma makinesi sapı yerden toplar ve kırıcı bölüme iletir. Kırılan saman, fanın oluşturduğu hava akımıyla atış borusuna yönlenir ve römorka ya da depolama alanına aktarılır. Bu süreçte saman atma makinesi olarak da adlandırılan sistemin verimi, besleme düzenine ve fan hızına bağlıdır.
Verimi etkileyen etkenler
· Samanın nem durumu
· Bıçakların keskinliği
· Fan devri
· Traktörün ilerleme hızı
· Atış borusunun doğru yönlendirilmesi
Hangi işletmeler için uygundur?
Hayvancılık yapan ve yıl boyunca samana ihtiyaç duyan işletmeler, bu makinelerden en çok yararlanan gruptur. Geniş arazide tahıl üreten çiftçiler için de bir saman doldurma makinesi hasat sonrası işleri büyük ölçüde hızlandırır. Saman taşıma hizmeti veren işletmeler ise yüksek kapasiteli bir saman atma makinesi ile daha fazla alanda çalışabilir. Seçim yapılırken traktör gücü, ihtiyaç duyulan kapasite ve samanın taşınacağı mesafe birlikte düşünülmelidir. Samanın taşınacağı noktanın uzaklığı, boru uzunluğu ve fan gücü seçimini doğrudan etkiler.
Saman atma makinesi kimler için uygundur?
· Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık işletmeleri
· Tahıl üreten çiftlikler
· Saman taşıma hizmeti verenler
· Samanlık ve ambar doldurma işi yapanlar
· Ortak makine kullanan üretici grupları
Bakım ve güvenlik için nelere dikkat edilmeli?
Uzun ömürlü kullanım için bıçakların düzenli olarak bilenmesi ya da değiştirilmesi gerekir. Saman atma makinesi çalışırken fan ve bıçaklar yüksek hızla döndüğünden koruyucu kapakların yerinde olması büyük önem taşır. Her sezon öncesinde rulmanlar yağlanmalı, kayış gerginliği ve cıvatalar kontrol edilmelidir. Çalışma sırasında makinenin yakınında bulunan kişilerin güvenli mesafede durması da ihmal edilmemelidir. Düzenli bakım gören bir saman doldurma makinesi, hasat döneminde beklenmedik arızalarla karşılaşma riskini azaltır.
Bakım kontrol listesi
· Bıçakların keskinliğini kontrol etmek
· Rulmanları yağlamak
· Kayış gerginliğini ayarlamak
· Koruyucu kapakları kontrol etmek
· Sezon sonunda makineyi temizlemek
Özetle saman doldurma makinesi, samanı toplayan, kıran ve hava akımıyla istenen noktaya taşıyan pratik bir tarım ekipmanıdır. Bazı bölgelerde saman atma makinesi olarak da bilinen bu ekipman, doğru seçilip düzenli bakımı yapıldığında hasat sonrası iş yükünü önemli ölçüde hafifletir. İşletmenin ihtiyacına uygun kapasite ve traktör gücü belirlenerek yapılan seçim, uzun yıllar verimli kullanım sağlar.
