İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetinde Temel Süreçler

İşyerinde sağlık ve güvenliğin yönetilmesi yalnızca belirli belgelerin hazırlanmasından oluşmaz. Risklerin belirlenmesi, çalışma ortamının izlenmesi, çalışanların sağlık gözetimi, eğitimlerin planlanması ve alınan önlemlerin takip edilmesi birbirini tamamlayan süreçlerdir. İşverenin sorumluluğu ise dışarıdan profesyonel hizmet alınmasıyla ortadan kalkmaz.

Orhan OSGB tarafından sunulan iş sağlığı ve güvenliği hizmeti kapsamında iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli hizmetleri yer alır. Hizmet kapsamındaki çalışmalar, işyerindeki risklerin ve çalışanların sağlık gözetimi ihtiyaçlarının birlikte değerlendirilmesine dayanır.

İSG süreci nereden başlar?

İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında temel yaklaşım, işyerinin gerçek çalışma koşullarını dikkate almaktır. Yapılan iş, kullanılan ekipmanlar ve maddeler, çalışma ortamı, çalışanların görevleri ve mevcut tehlikeler aynı işletmede dahi farklı riskler oluşturabilir. Bu nedenle süreç yalnızca standart bir evrak listesinin tamamlanması şeklinde ele alınamaz.

İş güvenliği uzmanının görevleri arasında işyerinde yürütülen çalışmalar ve yapılacak değişiklikler hakkında işverene önerilerde bulunmak bulunur. Makine ve diğer ekipmanların durumu, bakımı ve seçimi ile kişisel koruyucu donanımların seçimi, temini, kullanımı ve muhafazası gibi konular bu rehberlik kapsamına girebilir. Alınması gereken iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri de işverene yazılı olarak bildirilir.

Risk değerlendirmesi sürecin hangi bölümündedir?

Risk değerlendirmesi, işyerindeki tehlikelerin ve bunlardan doğabilecek risklerin sistematik biçimde ele alınmasını sağlayan temel süreçlerden biridir. İş güvenliği uzmanı risk değerlendirmesinin hazırlanması ve uygulanmasına ilişkin çalışmalara katılır. Değerlendirme sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda işverene öneriler sunar ve uygulamaların takibinde görev alır.

İşyeri hekimi de risk değerlendirmesi çalışmalarına sağlık boyutuyla katılır. Böylece çalışma ortamındaki tehlikeler ile çalışanların sağlık gözetimi birbirinden bağımsız iki konu olarak değerlendirilmez. Çalışanın kişisel özellikleri, yaptığı iş ve çalışma ortamından kaynaklanan riskler sağlık gözetiminin planlanmasında dikkate alınır.

Çalışma ortamı nasıl izlenir?

Risklerin belirlenmesinden sonra çalışma ortamının gözetimi önem kazanır. İş güvenliği uzmanı çalışma ortamını izler ve mevzuat kapsamında yapılması gereken periyodik bakım, kontrol ve ölçümlerin planlanması ile uygulamalarının kontrolünde görev alır. Amaç yalnızca bir riskin kayda geçirilmesi değil, gerekli önlemlerin çalışma düzeninin bir parçası haline getirilmesidir.

Kaza, yangın ve patlama gibi olayların önlenmesine yönelik çalışmalar da çalışma ortamı gözetiminin kapsamındadır. Acil durum planlarının hazırlanması, ilgili eğitim ve tatbikatların gerçekleştirilmesinin izlenmesi ve plan doğrultusunda hareket edilip edilmediğinin kontrol edilmesi bu sürecin parçaları arasındadır.

Sağlık gözetimi nasıl planlanır?

İşyeri hekiminin temel görev alanlarından biri çalışanların sağlık gözetimidir. İşe giriş ve periyodik muayeneler ile gerekli tetkikler konusunda çalışanların bilgilendirilmesi ve rızalarının alınması bu kapsamda yürütülür. Sağlık gözetiminin içeriği değerlendirilirken çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı, işin niteliği ve risk değerlendirmesinin sonuçları dikkate alınır.

İşe giriş OSGB süreçleri ile işyerindeki devam eden sağlık gözetimini birbirinden tamamen kopuk değerlendirmemek gerekir. İşe uygunluğun değerlendirilmesi başlangıç aşamasında önem taşırken, çalışma sürecindeki periyodik sağlık gözetimi de belirlenen risklere göre devam eder. Gerektiğinde işyeri hekimi periyodik muayene aralıklarını kısaltabilir.

Tavas'ta Bir İlk: Devlet Hastanesinde Bronkoskopi İşlemleri Başladı!

İçeriği Görüntüle

İşyeri hekiminin görevleri yalnızca muayene ile sınırlı değildir. Sağlık gözetimi sonuçlarının kaydedilmesi, çalışma ortamıyla ilişkili sağlık tehlikelerinin değerlendirilmesi ve gerekli görüldüğünde çalışma ortamı ölçümlerinin önerilmesi de hizmet kapsamındaki süreçler arasındadır.

Mobil sağlık taraması İSG planına nasıl dahil edilir?

Mobil sağlık taraması gibi uygulamalar, işyerinin sağlık gözetimi organizasyonuyla ilişkilendirildiğinde hangi çalışanların hangi işlemlerden geçeceğinin önceden belirlenmesi gerekir. Buradaki temel ölçüt yalnızca çalışan sayısı değildir. Yapılan işin niteliği, işyerindeki riskler ve işyeri hekiminin değerlendirmesi sağlık gözetiminin nasıl yürütüleceğini etkiler.

Bu nedenle sağlık taramalarını iş güvenliği çalışmalarından ayrı bir organizasyon olarak görmek yerine risk değerlendirmesi ve sağlık gözetimiyle bağlantılı planlamak daha bütünlüklü bir süreç oluşturur. Tetkik veya muayene yapılması tek başına işyerindeki riskleri ortadan kaldırmaz. Sağlık gözetiminden elde edilen bilgiler ile çalışma ortamına ilişkin bulgular gerektiğinde birlikte değerlendirilir.

Eğitim ve bilgilendirme neden ayrı bir süreçtir?

Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin planlanması da hizmetin temel bileşenleri arasındadır. İş güvenliği uzmanı eğitimlerin ilgili mevzuata uygun şekilde planlanması için çalışma yapar, planı işverenin onayına sunar ve gerçekleştirilmesini sağlar. Çalışanlara yönelik bilgilendirme faaliyetleri ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği talimatları da bu çerçevede ele alınır.

İşyeri hekimi ise çalışanların işyerindeki riskler, sağlık gözetimi ve işe giriş ile periyodik muayeneler konusunda bilgilendirilmesinde görev alır. Genel sağlık, hijyen, kişisel koruyucu donanımlar ve toplu korunma yöntemleri gibi konular da görev kapsamındaki eğitim başlıkları arasında bulunabilir.

Kayıt ve takip süreci neden önemlidir?

İSG yönetiminin devamlılığı için yapılan çalışmaların kayıt altına alınması ve sonraki faaliyetlerle ilişkilendirilmesi gerekir. İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi çalışma ortamı gözetimi, sağlık gözetimi, iş kazaları ve meslek hastalıklarıyla ilgili değerlendirmelerde işbirliği yapar. Yıllık çalışma planı ve yıllık değerlendirme raporu da bu ortak çalışma düzeninin parçalarıdır.

İş kazası veya meslek hastalığı meydana geldiğinde yalnızca gerçekleşmiş olayın kaydedilmesi yeterli değildir. Nedenlerin araştırılması, tekrarın önlenmesine yönelik çalışmaların belirlenmesi ve gerekli önleyici faaliyetlerin takip edilmesi gerekir. Yaralanmaya yol açmayan ancak çalışana, ekipmana veya işyerine zarar verme potansiyeli taşıyan olaylar da inceleme konusu olabilir.

İSG hizmetinde görevler nasıl birbirini tamamlar?

Bu görev dağılımı, iş sağlığı ve güvenliğinin tek bir meslek grubunun faaliyeti olmadığını gösterir. İş güvenliği uzmanı ile işyeri hekiminin farklı sorumluluk alanları bulunurken birçok süreçte birlikte çalışmaları gerekir. Çalışan temsilcileri, destek elemanları ve varsa iş sağlığı ve güvenliği kurulu da ilgili çalışmalara dahil olabilir.

İşverenin sorumluluğu hizmet alındığında sona erer mi?

Hayır. İş sağlığı ve güvenliği konusunda işyeri dışındaki uzman kişi veya kuruluşlardan hizmet alınması işverenin sorumluluklarını ortadan kaldırmaz. İşverenin işyerindeki sağlık ve güvenlik tedbirlerini izleme, uygunsuzlukların giderilmesini sağlama ve risk değerlendirmesi yaptırma gibi yükümlülükleri devam eder.

Bu nedenle OSGB hizmetini yalnızca mevzuat gereği yerine getirilen bir görevlendirme olarak değerlendirmek sürecin kapsamını eksik bırakır. İşyerindeki değişikliklerin profesyonellere aktarılması, belirlenen önlemlerin uygulanması, eğitimlerin ve sağlık gözetiminin planlanması ile kayıtların takip edilmesi işveren ve İSG profesyonelleri arasında düzenli koordinasyon gerektirir.

Temel süreçlerin birlikte yürütülmesi ne sağlar?

İş sağlığı ve güvenliği yönetiminde risk değerlendirmesi tehlikelerin anlaşılmasını, çalışma ortamı gözetimi koşulların takip edilmesini, sağlık gözetimi çalışanların işle ilişkili sağlık durumlarının değerlendirilmesini, eğitim ise belirlenen önlemlerin çalışanlara aktarılmasını sağlar. Kayıt ve takip çalışmaları da bu faaliyetlerin sürekliliğini destekler.

İşyerinde yeni ekipman kullanılması, çalışma yönteminin değişmesi veya yeni risklerin ortaya çıkması gibi durumlar mevcut planların yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir. Bu nedenle etkili bir İSG süreci tek seferlik belge üretiminden ziyade gözlem, değerlendirme, önlem, uygulama ve takip adımlarının birbirini beslediği devamlı bir çalışma düzenine dayanır.