Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Hastaneleri Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Öğr. Üyesi Prof. Dr. Tuğba Sarı, Kuduz Günü kapsamında hastalık ve korunma yollarına dair hayati uyarılarda bulundu. Kuduz şüpheli bir temasta yaranın 15 dakika boyunca su ve sabunla yıkanmasının hayat kurtardığını belirten Prof. Dr. Sarı, semptomlar ortaya çıktıktan sonra hastalığın maalesef ölümcül seyrettiğini vurguladı.
"Semptomlar Başladıktan Sonra Tıbbın Yapabileceği Çok Az Şey Kalıyor"
Kuduzun insanlarda ve birçok memeli hayvanda beyin ve omurilik iltihabına (ensefalomiyelit) yol açan akut viral bir zoonotik hastalık olduğunu ifade eden Prof. Dr. Tuğba Sarı, semptomların ortaya çıkmasının ardından hastalığın ortalama 18 gün içinde ölümle sonuçlanabildiğini kaydetti.
Dünya genelinde her yıl 40 bin ila 100 bin kişinin kuduz nedeniyle hayatını kaybettiğini belirten Sarı, Türkiye'nin Avrupa kıtasında köpek kaynaklı kuduzun görüldüğü nadir ülkelerden biri olduğuna dikkat çekti. Ülkemizde her yıl 200 binden fazla kişinin riskli temas nedeniyle aşılandığını söyleyen Prof. Dr. Sarı, kuluçka süreleriyle ilgili şu çarpıcı verileri paylaştı:
-
Hastalığın kuluçka süresi genellikle 14 ila 90 gün arasında değişmektedir.
-
Ancak bu süre 4 güne kadar inebildiği gibi, literatürde 27 ay, 6 yıl ve hatta 19 yıla kadar uzayan vakalar da bildirilmiştir.
-
Klinik bulgular ortaya çıktıktan sonra hastalığın özel bir tedavisi bulunmamakta ve aşılar fayda sağlamamaktadır.
-
Semptomlar başladıktan sonra hastalar yoğun bakım şartlarında kaybedilmektedir.
Hayat Kurtaran İlk Adım: 15 Dakika Boyunca Su ve Sabun
Şüpheli bir hayvan tarafından ısırılma veya tırmalanma anında sağlık kuruluşuna başvurmadan önce yapılması gereken ilk müdahalenin hayati önem taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Tuğba Sarı, doğru yara bakımı için şu uyarıları yaptı:
-
Temas bölgesi vakit kaybetmeden bol su ve sabunla en az 10-15 dakika boyunca etkin şekilde yıkanmalıdır.
-
Yaranın basınçlı su ve sabun kullanılarak yıkanması, virüsün sinir sistemi boyunca ilerleyerek beyne ulaşmasını engellemekte ve kuduz bulaşma riskini önemli ölçüde azaltmaktadır.
-
Kafa, boyun ve yüz gibi beyne yakın bölgeler ile parmaklar gibi sinir dokusunun yoğun olduğu bölgelerdeki yaralanmalar çok daha yüksek risk taşımaktadır.
-
Bu tür temaslarda ve yara bakımının hemen ardından geciktirilmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekmektedir.
Korunma ve Aşılamada Yüksek Başarı
Sağlık kuruluşlarında ücretsiz olarak uygulanan modern kuduz aşıları ile kuduz immünoglobulininin (RIG) doğru dozda ve zamanında uygulandığında hastalıktan korunmada son derece yüksek başarı sağladığı belirtildi. Kuduzla mücadelede koruyucu önlemlerin şart olduğunun altını çizen Prof. Dr. Sarı; sahipsiz hayvanlarla doğrudan temastan kaçınılması, evcil hayvanların düzenli olarak aşılanması ve yaban hayvanlarına yönelik ağızdan aşılama çalışmalarının sürdürülmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, virüs taşıyan kedi ve köpeklerde mutlaka 10 gün içerisinde ölüm gerçekleştiği hatırlatıldı.
