Denizli'nin Buldan ilçesinde üzüm üreticileri, artan maliyetler ve tüccarın açıkladığı düşük fiyatlar karşısında zor günler geçiriyor. "Bir kilo üzüm satarak bir litre mazot alamıyoruz" diyerek isyan eden çiftçiler, ürünlerin tarlada kalmaması için Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) acilen alım yapmasını talep ediyor.
Hasat Beklentisi Hüsrana Dönüştü
Denizli'de üzüm hasadı sezonu tüm hızıyla sürerken, üreticinin gündeminde artan girdi maliyetleri ve ürünün tarlada karşılığını bulamaması var. Sofralık, sirkelik ve kurutmalık üzüm yetiştiren Buldanlı üreticiler, tüccarların verdiği fiyatların üretim maliyetlerini bile karşılamadığını belirterek duruma tepki gösterdi.
Geçtiğimiz yıl 100 TL seviyelerine ulaşan kuru üzüm fiyatının bu yıl Tariş tarafından 80 TL avans fiyatı ile açıklanması, artan mazot, gübre ve işçilik giderleri karşısında üreticiyi çaresiz bıraktı. Üreticinin en büyük endişesi ise zarar eden çiftçilerin bağlarını sökmek zorunda kalması.
"1 Kilo Üzüm, 1 Litre Mazot Etmiyor"
Buldan Doğanköy Mahalle Muhtarı Ahmet Boylukar, hasat sezonunun normalde çiftçinin bayramı olması gerektiğini ancak bu yıl mağduriyet yaşadıklarını ifade etti. TMO'ya alım yapması için 60 dönümlük yer tahsis ettiklerini ancak kurumun hala beklediğini vurgulayan Boylukar, şunları söyledi:
"Sirkelik (sumalık) üzümü tüccara daha önce 10-15 liraya veriyorduk, bugün 8 liraya düştü. Geçen yıl mazot 45-50 lirayken kuru üzümü 100 liraya sattık. Bu yıl mazot 85 lira, üzüm 80 lira! Yani bugün bir kilo üzüm satarak, bir kilo mazot bile alamıyoruz. Fiyatın en az 140-150 lira bandında olması gerekirdi. Bu şartlarda üreticinin nasıl ayakta kalacağını bilmiyoruz."
Tariş'e Ortak Olmayan Çiftçi Pazar Arıyor
Üzüm üreticilerinin bir diğer büyük sorunu ise alım politikaları. Buldan Bölmekaya Muhtarı Ünal Kırmızıoğlu, Tariş ortaklığı olmayan üreticilerin ürünlerini satamadığını belirterek TMO'nun devreye girmesinin şart olduğunu dile getirdi.
Kırmızıoğlu, "Ben Tariş'e ortak değilim ve benim gibi binlerce üretici var. Maliyetlerin altında kaldığımız için zaten zarar ediyoruz, şimdi bir de kuruttuğumuz ürünün elimizde kalıp kalmayacağını düşünüyoruz. Üreticinin emeğinin karşılığını alabileceği güvenilir bir pazar ve TMO gibi bir alım mekanizması istiyoruz" diye konuştu.
Ziraat Odası: "Tüccar Seçiyor, Ürün Bağda Kalıyor"
Bu yıl Buldan'da doğal afet yaşanmadığını, rekoltenin ve kalitenin çok yüksek olduğunu belirten Buldan Ziraat Odası Başkanı Muammer Al ise piyasadaki fırsatçılığa dikkat çekti.
Başkan Al, üreticinin yaşadığı kaosu şu sözlerle özetledi:
"Şükürler olsun bu yıl dolu veya don vurmadı, mahsulümüz bol dedik. Ama bugün büyük bir hayal kırıklığı yaşıyoruz. Maliyeti 20 liranın üzerinde olan sofralık üzüm 15-20 liraya konuşuluyor. Alıcı tüccar bağa giriyor, asmada 50 salkım varsa sadece beğendiği 3 salkımı kesip alıyor. Geri kalan ürün bağda kalıyor. Çiftçinin aylarca döktüğü alın terine, yaptığı masrafa yazıktır. Bugün yaşadığımız sadece fiyat düşüşü değil, üreticinin geleceğe olan umudunun kırılmasıdır."
