İSTANBUL – Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı ekim ayı enflasyon verilerine göre tüketici fiyat endeksi (TÜFE) yıllık yüzde 29,77 arttı. On iki aylık ortalamalara göre değişim ise yüzde 31,23 oldu. Bu oran, kasım ayında yenilenecek konut ve işyeri kira sözleşmelerinde uygulanabilecek en yüksek kira artışını belirliyor.
Türk Borçlar Kanunu'na göre yenilenen kira dönemlerinde kira artışı, bir önceki kira yılında TÜFE'nin on iki aylık ortalamasına göre değişim oranını geçemiyor. Ancak bu sınır, beş yılı dolduran kira ilişkilerinde farklı uygulanıyor.
"Sözleşmeye yazılan yüksek oran geçerli değil"
Kira hukuku alanında çalışan Av. Arzu Yılmaz, sözleşmelerde yer alan yüksek artış oranlarının yasal sınırı aşan kısmının geçerli olmadığını söyledi. Yılmaz, "Kira sözleşmesine 'her yıl yüzde 50 artış yapılır' gibi bir hüküm konulmuş olsa bile kiracının yalnızca yasal oranda artırılmış kirayı ödemesi gerekir. Örneğin kasımda yenilenen 20 bin liralık bir kira, en fazla yüzde 31,23 artışla 26 bin 246 liraya çıkarılabilir" dedi.
Beş yıldan sonra emsal kira belirleyici
Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ise yeni kira bedeli, TÜFE'deki değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri dikkate alınarak hâkim tarafından hakkaniyete uygun şekilde belirleniyor. Yılmaz, "Beş yılı dolduran kiralarda mahkeme, bilirkişi aracılığıyla aynı bölgedeki benzer taşınmazların kira bedellerini inceletiyor. Ev sahibinin emsal bilgilerini, kiracının ise kiralananın eksikliklerini gösteren belgeleri dosyaya sunması sonucu doğrudan etkiliyor" diye konuştu.
Zamanlama yeni kiranın başlangıcını belirliyor
Kira tespit davası her zaman açılabiliyor. Ancak mahkemenin belirleyeceği yeni kira bedelinin hangi tarihten itibaren geçerli olacağı, davanın açıldığı tarihe bağlı. Dava yeni kira döneminin başlangıcından en geç 30 gün önce açılırsa ya da kiraya veren bu süre içinde kiracıya yazılı bildirimde bulunursa, belirlenen bedel yeni dönemden itibaren uygulanıyor. Aksi hâlde yeni bedel ancak bir sonraki kira döneminden itibaren geçerli oluyor.
Kira tespit davaları da diğer kira uyuşmazlıkları gibi arabuluculuk dava şartına tabi. Yılmaz, "Emsal kira bilgileriyle hazırlanmış bir arabuluculuk görüşmesi, aylar sürecek bir davaya gerek bırakmadan uyuşmazlığı çözebilir" değerlendirmesinde bulundu.
Yılmaz, kira artışında anlaşamamanın tek başına tahliye sebebi olmadığını da hatırlattı. Kira tespit davasının şartları ve hesaplama yöntemine ilişkin ayrıntılar, arzuyilmaz.av.tr adresindeki kira tespit rehberinde yer alıyor.
Next




