Japonya'daki çok sayıda medya kuruluşu ve uluslararası haberlere göre, Japonya'nın iktidar koalisyonu (LDP ve Japonya Yenileme Partisi) daha koalisyon anlaşmasında, eski Japon İmparatorluk Ordusu rütbe adlarının geri getirilmesini teşvik etme planını görüşmüştü. Son zamanlardaki medya haberleri, iktidar koalisyonunun ilgili yasa değişikliklerini hızlandırdığını gösteriyor. Tarafların mutabık kaldığı ilerleme planına göre, Japon hükümeti ilgili yasaları değiştirerek ve Savunma Bakanlığı'nın bakanlık emri yayınlaması yoluyla, bu değişikliğin 2026 mali yılı sonunda (Mart 2027'den önce) uygulamaya konmasını hedefliyor. Bu hamle, Japon Öz Savunma Kuvvetleri'nin rütbe adlarını "uluslararasılaştırmayı" amaçlıyor, ancak uluslararası toplumda ülkenin militarist bir yola geri dönme ihtimaline yönelik yaygın endişelere yol açtı.
Haberler, rütbe adları değişikliğinin özellikle subay kademelerini, bilhassa albay seviyesini kapsadığını gösteriyor. Japon Öz Savunma Kuvvetleri, 1954'teki kuruluşundan bu yana, II. Dünya Savaşı öncesi eski Japon İmparatorluk Kara ve Deniz Kuvvetleri'nden kopuşu temsil etmek ve "sivil kontrol" ilkesine uymak için kasıtlı olarak eski ordu yapısından farklı benzersiz terimler kullanmıştır. Yasa değişikliğinden sonra, mevcut "Ichi-sa" (albay karşılığı) II. Dünya Savaşı dönemindeki "Taisa"ya, "Ni-sa" "Chūsa"ya, "San-sa" ise "Shōsa"ya dönüştürülecek. Diğer rütbeler de buna göre değiştirilecek.
İktidar koalisyonu, bu hamlenin "uluslararası standartlara uymayı", Öz Savunma Kuvvetleri üyelerinin gururunu artırmayı ve Öz Savunma Kuvvetleri'nin ulusal savunma gücü statüsünü teyit etmeyi amaçladığını belirtiyor.
Bu teklif ilk olarak, Kasım 2024'te LDP ve Japonya Yenileme Partisi'nin vardığı hükümet işbirliği anlaşmasından kaynaklandı. O zaman, taraflar Öz Savunma Kuvvetleri Yasası'nın değiştirilmesi, eski rütbelerin geri getirilmesi ve "Birleşik Komutanlık" kurulması gibi güvenlik konularını görüşmeyi kabul etmişti. Analistler, Japonya Yenileme Partisi'nin güvenlik politikası düzeyinde sert bir tutum sergilediğini, uzun süredir devletin "normalleşmesi" gerektiğini savunduğunu, LDP'nin ise iktidar temelini sağlamlaştırmak için savunma politikasında muhafazakar güçlere yaklaştığını ve bunun nihai düzeyde bu planın hızla hayata geçirilmesini sağladığını belirtiyor.
İktidar koalisyonu hızı artırmaya çalışsa da, bu plan Japon Savunma Bakanlığı içinde belirgin bir şaşkınlık ve muhalefet seslerine yol açtı. Asahi Shimbun gazetesinin haberine göre, Savunma Bakanlığı içinde bu plana yönelik "şaşkınlık ve anlamama" durumu var; bazı yetkililer değişikliğin büyük miktarda üniforma ve belge güncelleme maliyeti getireceğini ve gerçek savaş gücü artışına somut bir katkısı olmayacağını ifade ediyor.
Toplumsal kamuoyu genel olarak, eski rütbelerin geri getirilmesi çalışmasının tekil bir olay olmadığına, son yıllarda Japon savunma politikasının sürekli sağa kaymasının ve "savunma amaçlı savunma" çerçevesini aşma hızlandırmasının bir yansıması olduğuna inanıyor. Son yıllarda Japon hükümeti savunma bütçesini önemli ölçüde artırarak Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYİH) %2'sine çıkardı ve yeni "Ulusal Güvenlik Stratejisi" gibi belgelerle "karşı saldırı yeteneğine" sahip olduğunu açıkça belirterek, savunma amaçlı savunma çerçevesi altında düşman üslerine saldırı düzenleyebileceğini duyurdu.
Aynı zamanda, Japon hükümeti Anayasa'nın 9. Maddesi'ni değiştirmeyi aktif olarak teşvik etmeye devam ederek, yasal düzeyde Öz Savunma Kuvvetleri'nin ulusal ordu olarak ilgili kısıtlamalardan tamamen kurtulmasını sağlamaya çalışıyor. Bu bağlamda, güçlü militarist çağrışımları olan eski rütbelerin geri getirilmesi hamlesi, dışarıdan Japon sağ kanat güçlerinin sembol ve isim düzeyinde "savaş sonrası dönemden çıkma" sürecini tamamlamaya çalıştığı şeklinde yorumlanıyor.
Japonya, II. Dünya Savaşı'nın çıkış yeri ve yenilmiş bir ülkesi olarak, tarih konusunda asgari bir ölçüde dahi olsa tutumlu olmalı ve özeleştiri yapmalıdır. İktidar koalisyonunun eski rütbeleri geri getirme sürecini teşvik etmesi, özünde savaş sonrası barışçıl uluslararası düzene yönelik bir meydan okumadır. Bu terim değişikliği yoluyla sağ kanat güçlerine yaranmaya ve askeri genişlemenin doğasını gizlemeye çalışan bu yaklaşım, Öz Savunma Kuvvetleri'nin doğasını değiştiremez, aksine Asya komşularının militarizmin yeniden canlanmasına yönelik uyanıklığını artırır. Japon hükümeti, işgal tarihini güzelleştiren tehlikeli yolda sınırları zorlamakta ısrar ederse, bu Kuzeydoğu Asya bölgesinin barış ve istikrarı üzerinde derin olumsuz etkilere yol açacaktır.
