Denizli Devlet Hastanesi Hematoloji Uzmanı Doç. Dr. Aysun Şentürk Yıkılmaz, kansızlığın (anemi) tek başına bir hastalık olmadığını, vücudun verdiği önemli bir mesaj olduğunu belirtti. Gelişigüzel demir ilacı kullanımının yanlış olduğunu vurgulayan Yıkılmaz, aneminin altında yatan esas nedenin tespit edilmesi gerektiğinin altını çizdi.
"Her Kansızlıkta Demir İlacına Sarılmak Doğru Değil"
Toplumda en sık rastlanan sağlık sorunlarından biri olan anemi hakkında önemli değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Aysun Şentürk Yıkılmaz, yaygın olarak yapılan "Kansızlığım var, hemen demir ilacı kullanayım" mantığının her hasta için geçerli ve doğru olmadığını söyledi. Aneminin arkasında pek çok farklı etkenin bulunabileceğini hatırlatan Doç. Dr. Yıkılmaz şu uyarılarda bulundu:
"Aneminin ortaya çıkmasında demir eksikliği ilk sıralarda gelse de B12 ve folat eksiklikleri, kronik iltihabi hastalıklar, böbrek yetmezlikleri, enfeksiyonlar, ilaçlar ve kalıtsal kan hastalıkları da kansızlığa yol açabilir. Türkiye’de sık görülen talasemi (Akdeniz anemisi) taşıyıcılığı ile demir eksikliği benzer kan sayımı bulguları verir. Bu nedenle tetkik yapılmadan her mikrositer anemide doğrudan demir tedavisine başlamak hatalı bir yaklaşımdır."
Erkeklerde ve Menopoz Sonrası Kadınlarda Gizli Kan Kaybı Riski
Demir eksikliğinin yalnızca beslenme yetersizliğinden kaynaklanmadığını vurgulayan Doç. Dr. Yıkılmaz; artmış ihtiyaç, bağırsak emilim bozuklukları veya kronik kan kayıplarının da tabloya neden olabileceğini aktardı. Erişkinlerde yeni gelişen ve tekrarlayan demir eksikliğinde mutlaka "Demir neden eksildi?" sorusunun yanıtlanması gerektiğini belirten Yıkılmaz; genç kadınlarda yoğun adet kanamalarının neden olabileceğini, özellikle erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda açıklanamayan demir eksikliği saptandığında ise mide-bağırsak sisteminden kaynaklanabilecek gizli kanamaların mutlaka araştırılması gerektiğini vurguladı.
Ne Zaman Hematoloji Uzmanına Başvurulmalı?
Tedaviye rağmen düzelmeyen anemilerde uzman değerlendirmesinin hayati önem taşıdığını ifade eden Doç. Dr. Aysun Şentürk Yıkılmaz, dikkat edilmesi gereken kritik belirtileri şu sözlerle sıraladı:
"Kansızlığı yalnızca hemoglobin değerini yükselteceğimiz bir laboratuvar sonucu olarak görmemek gerekir. Önemli olan hastanın neden anemik olduğunu ortaya çıkarmaktır. Demir tedavisine rağmen düzelmeyen tablolarda, birden fazla kan hücresinde düşüklük görüldüğünde ya da ailede talasemi öyküsü bulunduğunda hematoloji uzmanı değerlendirmesi gerekir. Ayrıca anemiye açıklanamayan kilo kaybı, ateş, gece terlemesi, lenf bezi büyümesi, sık enfeksiyon veya anormal kanamalar eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden ileri tetkik yapılmalıdır. Doğru tedavi, her zaman doğru tanıyla başlar."
