Next
Denizli’nin simge tarımsal değerlerinden dünyaca ünlü Kale Biberi’nin Avrupa Birliği (AB) nezdinde uluslararası koruma altına alınması amacıyla yürütülen "Korunan Menşe Adı" (PDO) süreci hüsranla sonuçlandı. Avrupa Komisyonu’nun 9 Kasım 2026 tarihli ve (AB) 2026/2478 sayılı ret kararı, 11 Kasım 2026 tarihli AB Resmi Gazetesi’nde yayımlandı. Kararda, Kale Belediyesi tarafından yapılan başvuruda talep edilen teknik ve idari evrak eksikliklerinin verilen ek sürelere rağmen tamamlanmadığı bildirildi.
Denizli’nin AB’de Reddedilen 3. Ürünü Oldu
Kale Belediyesi tarafından 19 Temmuz 2024 tarihinde Avrupa Komisyonu’na resmi başvurusu yapılan tescil süreci, Brüksel bürokrasisine takıldı.
Kale Biberi; Türkiye genelinde AB tescil başvurusu reddedilen 5’inci ürün olurken, Denizli yerelinde ise tescil alamayan 3’üncü ürün olarak kayıtlara geçti. Kentte daha önce kentin gastronomi markaları olan Denizli Tandır Kebabı ve Denizli Leblebisi için yapılan AB coğrafi işaret başvuruları da benzer idari gerekçelerle uygun bulunmamıştı.
Komisyonun Yazılarına ve Ek Sürelere Yanıt Verilmedi
Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan resmi uygulama kararında, sürecin neden tıkandığı kronolojik olarak açıklandı:
İlk İnceleme: Komisyon, 13 Ocak 2025 tarihinde başvuru sahibi Kale Belediyesi’ne resmi bildirimde bulunarak başvuru dosyasında çok sayıda teknik, hukuki ve yöntemsel eksiklik tespit ettiğini iletti.
Ek Süre: Belediyeden bu eksikliklerin giderilmesi istenirken ilk yazışmaya yanıt alınamaması üzerine, Komisyon 27 Ekim 2025 tarihinde ikinci bir bildirim yaparak dosyayı güncellemek üzere iki aylık kesin ek süre tanıdı.
Ret Kararı: Verilen süre zarfında dosyadaki eksikliklerin giderilmemesi ve başvurunun geri de çekilmemesi nedeniyle başvuru resmi olarak düşürülerek ret kararı bağlandı.
İşte 6 Temel Ret Gerekçesi
Avrupa Komisyonu’nun yayımladığı raporda, ret kararına dayanak oluşturan teknik ve idari eksiklikler şu 6 başlık altında sıralandı:
Ulusal Tescil Belgeleri: Ürünün Türkiye’deki ulusal coğrafi işaret koruma belgelerinin ve bunların onaylı resmi yabancı dil çevirilerinin dosyada bulunmaması.
Sınırların Belirsizliği: Biberin yetiştirildiği coğrafi üretim havzasının sınırlarının teknik ve haritasal olarak net biçimde tanımlanmaması.
Ürün Formunun Net Olmaması: Tescil edilmek istenen Kale Biberi’nin; taze, kuru, pul biber ya da salça türevlerinden hangilerini kapsadığının dosyada açıkça ayrıştırılmaması.
Üretim ve Hasat Detayları: Hasat yöntemleri, kurutma ve işleme safhalarına ilişkin teknik açıklamaların yetersiz ve yüzeysel kalması.
Coğrafi Bağ ve Denetim Eksikliği: Ürünün Kale ilçesinin mikrokliması ve toprağıyla olan organik bağının bilimsel verilerle somutlaştırılmaması ve bağımsız denetim mekanizmasının kurgulanmaması.
Başvuru Sahibinin Statüsü: Başvuruyu yapan kurumun (belediyenin), AB mevzuatı kriterlerine göre doğrudan biberi üreten fiili bir üretici grubu niteliğini tam olarak karşılamaması.
Türkiye'deki Tescil Geçerli, Yeni Başvuru Yapılabilir
Alınan ret kararı, Kale Biberi’nin Türkiye sınırları içerisindeki tescilini veya üreticilerin haklarını etkilemiyor. Türk Patent ve Marka Kurumu nezdindeki tescili aynen yürürlükte kalan ürünün, Avrupa’ya ihracatının yasaklanması gibi bir durum da söz konusu değil.
Karar yalnızca ürünün AB pazarı genelinde korunan bir menşe adı statüsü elde edemediği anlamına geliyor. Bölgedeki üretici birlikleri, ziraat odaları ve kooperatiflerin öncülüğünde eksik evrakların giderilmesi ve AB normlarına uygun profesyonel bir dosya hazırlanması halinde Kale Biberi için sıfırdan yeniden başvuru yapılabilecek.
