Kronik ağrılar, modern yaşamın getirdiği hareketsizlik, yanlış duruş bozuklukları veya aşırı spor aktiviteleri sonucunda hayat kalitemizi düşüren en büyük etkenlerden biridir. Sabahları yataktan kalktığınızda topuğunuzda hissettiğiniz o keskin acı, dirseğinizi her büktüğünüzde yaşam enerjinizi sömüren sızılar ya da omuz hareketlerinizi kısıtlayan sertlikler. Pek çok insan bu ağrılarla yaşamak zorunda olduğunu düşünse de, tıp dünyasındaki gelişmeler cerrahi müdahaleye gerek kalmadan iyileşme imkanı sunmaktadır. İşte bu noktada, son yılların en etkili fizik tedavi yöntemlerinden biri olan ESWT tedavisi devreye giriyor.
Vücudun kendi iyileşme mekanizmalarını harekete geçiren ve özellikle kas-iskelet sistemi hastalıklarında yüksek başarı oranlarına sahip olan ESWT tedavisi, dünya genelinde güvenle uygulanan FDA onaylı bir yöntemdir.
ESWT Tedavisi Nedir?
Kısaca "Şok Dalga Tedavisi" olarak da bilinen ESWT (Extracorporeal Shock Wave Therapy), vücut dışından uygulanan yüksek basınçlı ses dalgalarının, hedeflenen problemli dokuya odaklanması prensibine dayanır. Bu yöntem, ilk olarak böbrek taşlarını kırmak amacıyla geliştirilmiş olsa da, zamanla kas ve iskelet sistemindeki yumuşak doku yaralanmalarında gösterdiği mucizevi iyileştirici etki sayesinde ortopedi ve fizik tedavi alanının vazgeçilmezi haline gelmiştir.
ESWT tedavisi, uygulandığı bölgede kanlanmayı artırarak (neovaskülarizasyon) ve metabolik aktiviteyi hızlandırarak dokunun kendi kendini onarmasını sağlar. Vücudumuz aslında her türlü yaralanmayı onarma kapasitesine sahiptir; ancak kronikleşmiş durumlarda bu onarım süreci durur. ESWT tedavisi, durmuş olan bu iyileşme sürecini güçlü ses dalgaları ile yeniden başlatır. Cerrahi bir işlem olmaması, kortizon içermemesi ve hastanın tedavi sonrası hemen günlük yaşamına dönebilmesi, ESWT tedavisi seçeneğini diğer yöntemlerden ayıran en büyük avantajlardır.
ESWT Tedavisi Hangi Hastalıklarda Kullanılır?
Bu tedavi yöntemi, özellikle tendon, bağ ve kaslarda meydana gelen kronik ağrılarda son derece etkilidir. Hekimlerin ESWT tedavisi önerdiği başlıca rahatsızlıkları şöyle sıralayabiliriz:
1. Topuk Dikeni (Epin Calcanei)
Topuk dikeni, ayak tabanındaki zarın (plantar fasya) topuk kemiğine yapıştığı yerde oluşan kireçlenme ve iltihaplanmadır. Sabah ilk adımı atarken yaşanan şiddetli ağrı, hastaların en büyük şikayetidir. ESWT tedavisi, topuk dikeni tedavisinde altın standart olarak kabul edilir. Sertleşmiş dokuyu yumuşatarak ve bölgedeki kan akışını artırarak ağrıyı kalıcı olarak gidermeyi hedefler.
2. Tenisçi ve Golfçü Dirseği (Epikondilit)
Dirseğin dış veya iç tarafında, el bileğini hareket ettiren kasların yapışma yerlerinde oluşan ağrılı durumlardır. Genellikle tekrarlayan zorlamalar sonucu oluşur. İlaç tedavisine ve istirahate yanıt vermeyen inatçı dirsek ağrılarında ESWT tedavisi oldukça başarılı sonuçlar verir.
3. Omuz Kireçlenmesi ve Kalsifik Tendinit
Omuz tendonlarında kalsiyum birikmesi sonucu oluşan kireçlenmeler, kolu kaldırmayı imkânsız hale getirebilir. ESWT tedavisi, bu kalsifikasyonları (kireç odaklarını) ses dalgaları ile dağıtarak tendonun iyileşmesini sağlar ve omuz hareket açıklığını geri kazandırır.
4. Aşil Tendiniti
Aşil tendonu, vücudun en güçlü tendonlarından biri olmasına rağmen aşırı yüklenme sonucu iltihaplanabilir. Özellikle sporcularda sık görülen bu durumda ESWT tedavisi, tendonun elastikiyetini geri kazanmasına yardımcı olur ve spora dönüş sürecini hızlandırır.
5. Tetik Nokta (Kulunç) Ağrıları
Sırt ve boyun bölgesindeki kaslarda oluşan, halk arasında "kulunç" olarak bilinen ağrılı kas düğümleri, yaşam kalitesini ciddi şekilde bozar. ESWT tedavisi, bu kas düğümlerini çözerek kasın gevşemesini ve ağrının ortadan kalkmasını sağlar.
Tedavi Süreci Nasıl İşler?
Pek çok hasta, "şok dalgası" ismini duyduğunda işlemin elektrik şoku içerdiğini sanarak endişelenmektedir. Ancak ESWT tedavisi kesinlikle elektrik şoku içermez; sadece mekanik ses dalgaları (basınç) kullanılır.
ESWT tedavisi süreci şu adımlardan oluşur:
1. Muayene ve Teşhis: Uzman hekim, ağrılı bölgeyi tespit eder ve tedavinin uygunluğuna karar verir. Gerekirse ultrason veya röntgen ile sorunlu bölge tam olarak belirlenir.
2. Uygulama: Hasta rahat bir pozisyona alınır. Uygulama yapılacak cilde, ses dalgalarının iletimini sağlamak için ultrason jeli sürülür.
3. Tedavi Seansı: ESWT cihazının başlığı, ağrılı bölgenin üzerinde gezdirilerek veya sabit tutularak şok dalgaları gönderilir. İşlem sırasında hasta hafif bir batma veya darbeli masaj hissi duyar.
4. Süre: Bir seans genellikle 10 ila 20 dakika arasında sürer. Hastalığın durumuna göre genellikle 3 ila 5 seans ESWT tedavisi uygulanması önerilir. Seanslar arasında genellikle 5-7 gün ara verilir.
ESWT Tedavisinin Avantajları Nelerdir?
Geleneksel tedavi yöntemleriyle kıyaslandığında, ESWT tedavisi hastalara benzersiz avantajlar sunar. İşte bu yöntemi popüler kılan temel nedenler:
• Ameliyatsız Çözüm: Ciltte herhangi bir kesi açılmaz, dikiş gerektirmez. Bu sayede enfeksiyon riski sıfıra yakındır.
• İlaçsız Tedavi: ESWT tedavisi, vücuda herhangi bir kimyasal veya ilaç verilmesini gerektirmez. Bu özellik, ilaç kullanmaktan kaçınan veya ilaç alerjisi olan hastalar için büyük bir artıdır.
• Hızlı Sonuç: İlk seanstan itibaren ağrıda azalma hissedilebilir. Tam iyileşme genellikle son seanstan sonraki birkaç hafta içinde gerçekleşir.
• Yan Etkisiz: Uygulama bölgesinde nadiren görülebilen hafif kızarıklık veya geçici hassasiyet dışında bilinen ciddi bir yan etkisi yoktur.
• Yastan Bağımsız: ESWT tedavisi, büyüme çağı tamamlanmış her yaştan hastaya güvenle uygulanabilir.
• Hastane Yatışı Gerektirmez: İşlem poliklinik şartlarında yapılır. Hasta, seansın hemen ardından işine, evine veya sosyal hayatına kaldığı yerden devam edebilir.
Başarı Oranları ve Bilimsel Yaklaşım
Tıbbi literatürde yapılan çalışmalar, ESWT tedavisi uygulanan hastaların %70 ila %85'inde tam iyileşme veya ağrılarda çok ciddi azalma olduğunu göstermektedir. Özellikle kronikleşmiş, aylardır hatta yıllardır süren ve diğer fizik tedavi yöntemlerine cevap vermeyen vakalarda bu oranın yakalanması, tedavinin gücünü ortaya koymaktadır.
Tedavinin başarısını etkileyen en önemli faktör, doğru teşhis ve doğru cihaz kullanımıdır. ESWT tedavisiuygulamasının, mutlaka uzman bir hekimin kontrolünde ve deneyimli fizyoterapistler tarafından yapılması gerekmektedir. Cihazın basınç ayarı (bar) ve atış sayısı (frekans), hastanın toleransına ve hastalığın derinliğine göre kişiye özel olarak ayarlanmalıdır.
Kimlere Uygulanmaz?
Her ne kadar güvenli bir yöntem olsa da, bazı özel durumlarda ESWT tedavisi uygulanması sakıncalı olabilir. Aşağıdaki durumlarda tedavi önerilmez:
• Hamilelerde,
• Kanser hastalarında (tümörlü bölgeye yakın alanlarda),
• Kalp pili kullanan hastalarda (pilye yakın bölgelerde),
• Henüz kemik gelişimi tamamlanmamış çocuklarda (büyüme plakları üzerine),
• Akut enfeksiyon veya iltihaplı romatizma atağı geçirenlerde,
• Kan sulandırıcı ilaç kullananlarda (hekim kontrolünde değerlendirilmelidir).
Sıkça Sorulan Sorular
Soru: ESWT tedavisi sırasında çok acı hisseder miyim?
Cevap: Tedavi sırasında hissedilen acı, genellikle hastanın ağrı eşiğine ve bölgedeki hasarın boyutuna göre değişir. Hastalar bunu genellikle "diş ağrısı gibi sızlayan" veya "lastik çarpması" gibi bir his olarak tarif ederler. Ancak cihazın gücü hastanın dayanabileceği seviyeye göre ayarlandığı için ESWT tedavisi tolere edilebilir bir işlemdir.
Soru: Tedavi sonrası nelere dikkat etmeliyim?
Cevap: Tedavi sonrasında bol su içmek, dokuların yenilenmesine yardımcı olur. Ayrıca hekiminiz, tedavi gören bölgeyi birkaç gün aşırı zorlamamanızı önerebilir. Buz uygulaması yapmak da olası hassasiyeti azaltacaktır.
Soru: Kortizon iğnesi mi, ESWT mi?
Cevap: Kortizon iğneleri genellikle geçici bir rahatlama sağlar ve dokuyu zayıflatma riski taşıyabilir. Oysa ESWT tedavisi, dokuyu tamir ederek kalıcı bir iyileşme hedefler. Bu nedenle modern tıpta, özellikle tekrarlayan durumlarda şok dalga tedavisi öncelikli tercih haline gelmektedir.
Harekete Geçin, Ağrıyı Durdurun
Ağrı, vücudunuzun size verdiği bir sinyaldir ve bu sinyali görmezden gelmek sorunu sadece büyütür. Yürüyüş yaparken, çalışırken veya sevdiklerinizle vakit geçirirken ağrının sizi kısıtlamasına izin vermeyin. Ameliyat korkusu veya uzun iyileşme süreçleri nedeniyle ertelediğiniz tedaviniz, ESWT tedavisi sayesinde artık çok daha kolay ve erişilebilir.
Eğer siz de geçmeyen topuk ağrıları, dirsek sızıları veya omuz kısıtlılığı yaşıyorsanız, daha fazla vakit kaybetmeden bir uzmana danışın. Vücudunuzun kendi iyileştirme gücünü teknolojiyle birleştiren ESWT tedavisi ile tanışın ve ağrısız, özgür hareket edebildiğiniz günlere geri dönün. Unutmayın, sağlıklı ve aktif bir yaşam bir lüks değil, herkesin hakkıdır.